Kene İlaçlama

KENE

 Kenelerin Özellikleri Kene İlaçlama

            Keneler (Ixodida), örümceğimsiler (Arachnida) sınıfının akarlar (Acarina) alt sınıfından eklem bacaklı monotipik takımı ve onun üst familyasıdır.

            Keneler kan emici ektoparazitlerdir. Kan emmek amacıyla kanını emecekleri canlıya tutunabilmeleri için bacaklarının uçlarında çengeller ve vantuzlar vardır. Bu çengel ve vantuzlar vasıtasıyla deriye çok rahat bir şekilde tutunur ve hortumları ile tutundukları canlının kanını emerler. Tutundukları canlının kanını emip iyice şiştikten sonra, yani doyduktan sonra hortumlarını deriye sapladıkları yerden çıkarır ve kendilerini yere atarlar ve konakladıkları canlıdan uzaklaşırlar ve ot, ağaç vb yerlere tırmanırlar ve tekrar acıkıp üzerine tırmanacakları başka bir canlıyı beklemeye başlarlar. Kenelerin ön ayaklarının uçları dokunma ve koku alabilecek şekilde yaratılmıştır. Ormanlarda ve açık arazilerde bulunduğu ağacın altından bir hayvan geçtiği takdirde kendisini tutunduğu ağaçtan bırakarak canlının üzerine düşer ve üzerine düştüğü canlıya tutunur. Canlının üzerine tutunduktan sonra hortumunu, üzerine tutunduğu canlının derisine sokarak kanını emer. Kenelerin tükürük salgısı, canlı dokuları sindiren ve likefiye eden proteolitik enzimler içerir. İnsan ve hayvan hastalıklarının taşınmasında rol oynayan hastalık vektörlerindendir (Hastalıkların insan veya hayvanlara bulaşmasını sağlayan canlılar). Birçok bakteri, riketsiya, virüs, protozoa, spiroket, parnazit, mantar ve solucan kökenli hastalığa sebep olabilirler. Keneler bunlara ilave olarak felçler, toksikozlar ve alerjik reaksiyonlara da yol açabilirler.

KENELERİN VÜCUT YAPILARI (MORFOLOJİ)

            Kenelerin vücutları tek parça olarak; caput, thorax ve abdomentamamen birleşmiştir. Gnathosoma: Keneleri n baş kısmıdır. Kenelerin ağız parçaları (rostellum) ise , bir çift pedipalp (eklem bacaklılarda bulunan eklemlerin ikinci çifti), bir çift keliser (ucu sivri dikenimsi, kıskaç benzeri parça), keliser kılıfı, delmeye ve kan emmeye yarayan hortum ‘dan oluşur.

İdiosoma: Kenelerin gövde kısmıdır; göğüs ve karnın birleşmesinden oluşmuştur (thoraco-abdomen). Kenelerin bacaklar burada bulunur. Yetişkin ve nimflerde 4 çift, larvalarda 3 çift bacak bulunur.

Gövdeden uca doğru parçalar; kalça, trochanter, femur, tibia, pretarsus ve tarsus olarak sıralanır. Kalçalar gövdeye yapışık ve hareketsizdirler. Tarsusların uçlarında üzerinde bir çift tırnak bulunan pulvillum denen zarımsı oluşumlar vardır.

Kenelerin iç organları; sindirim, boşaltım, dolaşım, solunum, sinir sistemleri ve duyu organları ile üreme ve kas sistemlerinden ibarettir.

KENENİN VÜCUDA YAPIŞMASI

Kenenin üzerine yapışacağı canlıyı bulmasında, canlının titreşimlerinin, vücut ısısının ve canlının etrafa yaymış olduğu karbondioksit’in kene tarafından algılanması ile üzerine yapışacağı canlıyı bulmasına yardımcı olduğu bilinmektedir.

Keneler beslenebilecekleri bir konak bulabilmek için iki türlü yol takip ederler. Bu yollardan birincisi:

Pusuya Yatma: Kenelerin bazıları beslenebilecekleri canlılara geçmek için beklemek üzere bitkilere tırmanırlar. Ve yanlarından geçecek olan konaklarını beklemeye başlarlar. Konaklarını beklerken üzerine tırmandıkları bitkiye arka ayakları ile tutunurlar ve ön ayaklarını ileri doğru uzatarak o şekilde beklerler. Bu şekilde bekleme, bitki üzerinde bekleyerek pusuya düşürme şeklidir. Bu pusuya düşürme taktiğini genel olarak Rhipicephalus, Haemaphysalis ve Ixodes cinslerindeki kenelerin larva, nimf ve erginleri uygularlar.

Avlanma: Kenelerin bazıları ise yakınlarındaki konakları aramak için hareket halindedirler. Amblyomma ile Hyalomma  Avcı kenelerdendir.

KAN EMME

            Keneler larva döneminden ergin oldukları döneme kadar yaşamlarının her anında kan emmek zorundadırlar. Keneler gelişme safhalarına göre kan emmek için vücudun farklı bölgelerini kullanırlar. Larvalar derinin en ince olduğu iç kulak derisinden kan emerken, ergin kereler vücudun diğer bölgelerine tutunabilirler. Keneler vücuda geldikleri andan itibaren kan emmek için en uygun bölgeyi tespit eder ve keliserleri (kıskaçları) ile deriyi parçalamaya başlar. Deriyi parçalamaya başladığı andan itibaren, derinin o kısmına analjezik özelliği olan bir sıvı salgılar. Kene keliserleri ile deriyi açar ve hortumunu delikten içeri sokar. Hortum üzerinde bulunan ve geriye doğru olan dişçikler kenenin kanını emdiği canlı üzerinde uzun süre kalmasını sağlar ve bu tutunmaya kenenin kanını konağa tutunduğu ilk 48 – 72 saatlerinde tükürük bezinden salgılanan ve ağız organellerini bir çimento gibi saran sement yardım eder. Kene devamlı olarak tükürük sıvısı salgılar, salgılanan bu sıvı kanın pıhtılaşmasını engeller. Kene pıhtılaşmayan bu kan birikintisinden beslenir.

KENELERDEN BULAŞAN HASTALIKLAR

1)KKKA (Kırım Kongo Kanamalı Ateşi)

2)TULAREMİ (Tavşan ateşi veya avcı hastalığı, hayvanlardan insanlara bulaşır, mikrobik bir hastalık.)

3)LYME HASTALIĞI (kene tarafından bulaştırılan ve borrellia bugdorferi isimli bakterinin yol açtığı bir hastalıktır. Anneden çocuğa da geçebilmektedir.)

4)BABESİOSİS (Babesia cinsine ait türlerin neden olduğu, malaria benzeri bir hastalıktır. Trypanosomos’dan sonra en çok görülen memelilerin önemli kan parazitidir.)

5)EHRLİCHİOZİS (Bir köpekten başka köpeğe geçerek deriden beslenen keneler hastalığı da bulaştırmış olur.)

6)ROCKY MOUNTAİN LEKELİ HUMMASI (Tifüs Hastalığı Halk dilinde lekeli humma olarak bilinen tifüs, İnsana kenelerle bulaşan bir hastalıktır.)

KENELERDE ÜREME

            Kenelerde üreme eşeylidir. Keneler çiftleşmeye kanını emdikleri konak üzerinde gerçekleştirirler. Çiftleşme sonrası erkek kene ölür, dişi kene kan emmeye devam eder. Daha sonra dişi kene doyana kadar kan emdikten sonra, konağını terk eder ve uygun bir yerde yumurtlar ve daha sonra kendisi de ölür. Kene yumurtaları yaklaşık olarak 0.7-1.0 mm büyüklüğündedir. Keneler türlere göre farklılık göstermekle birlikte ortalama Yumurta sayısı 200-15000 adet arasında olabilir. Yumurtadan üç çift ayaklı larvalar çıkar7 -22 gün içinde gelişimlerini tamamlayıp konakçı aramaya başlarlar.

VÜCUDA YAPIŞAN KENENİN ÇIKARILMASI

1. Kene penseti. Kenelerin çıkarılması için üretilen bir alettir. Eczanelerde bulunabilir.

2. Kene kaşığı. Daha basit bir alettir. Kaşığa benzer eczanelerde bulunabilir.

3. Acil durumda keneyi çıkarma. Sağlık kuruluşuna ve doktora ulaşma imkânı olmadığında denenmelidir.

4. Kenenin kendiliğinden düşürülmesi yöntemi. Bu yöntem de Sağlık kuruluşuna ve doktora ulaşma imkânı olmadığında denenmelidir.

Kene İlaçlama

Keneler çok tehlikeli haşerelerdir. evinizde ya da bahçenizde kene gördüğünüzde mutlaka bize ulaşınız kene ilaçlama yaparak size daha güvenli bir yaşam ortamı sunalım.

kene hakkında daha detaylı bilgi almak için bu linki ziyaret edebilirsiniz

Kene Resimleri

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

böcek ilaçlama